Turkse Taal en Turkije

islam

2009-01-15T12:36:00.000-08:00

De islam (Arabisch: الإسلام al-islām) is een monotheïstische godsdienst en een van de drie grote(re) zogenaamde Abrahamitische religies. Het Arabische woord islam betekent letterlijk overgave (aan God) of onderwerping en wijst op het fundamentele, religieuze principe dat een aanhanger van de islam (moslim) zich overgeeft aan Gods wil en wetten. Het heilige boek voor moslims is de Koran, waarvan zij geloven dat Allah de tekst via de aartsengel Gabriël aan Mohammed als profeet doorgaf. Het aantal moslims wordt wereldwijd geschat op ruim 1 miljard mensen oftewel 20 procent van de wereldbevolking (2006).

Moslims kunnen het woord moslim in een bredere betekenis gebruiken, namelijk - zoals hierboven vermeld - iemand die zich aan God overgeeft. Volgens deze definitie waren

bijvoorbeeld Adam en Abraham moslims.

Oorsprong

De islam is ontstaan in de 7e eeuw. Volgens moslims ontving de profeet en de boodschapper Mohammed via de aartsengel Gabriël openbaringen van God, waarin hij werd opgeroepen het geloof van Adam en Abraham opnieuw te introduceren. Voor moslims is de islam dan ook de oorspronkelijke religie zoals geopenbaard aan Abraham, Mozes, Jezus en andere Islamitische profeten. Voorgaande profeten, zoals Mozes en Jezus werden naar een volk gestuurd, terwijl Mohammed als profeet van alle volkeren wordt beschouwd.

De Koran verwijst veelvuldig naar verhalen over de profeten uit de Thora en de Bijbel, zoals Mozes en Jezus, maar ook Maria wordt veelvuldig genoemd. Soms komt de boodschap overeen, maar qua stijl en inhoud zijn er aanzienlijke verschillen. Ook zijn verscheidene heidense tradities uit voorislamitische animistische religies in de islam geïntegreerd zoals het heiligdom de Ka'aba en de rondgangen die daar omheen gemaakt worden tijdens de oemra en de hadj (tawaaf), elementen die volgens de islamitische traditie op Abraham teruggevoerd moeten worden. Mohammed wordt doorgaans in de islam beschouwd als de laatste profeet die de geschiedenis van de doorlopende openbaring van Gods wil heeft afgesloten, hij is het zogenaamde "Zegel der Profeten". In totaal worden in de Koran 25 profeten genoemd, waaronder Adam, Abraham, Mozes, Jezus en Alexander, maar het precieze aantal is onbekend.

De Koran stelt dat de term islam afkomstig is van God zelf:

"Heden heb ik uw religie voor u vervolmaakt, en Mijn gunst aan u voltooid, en Ik heb de islam voor u als religie gekozen". (Soera De Tafel 3)

De islam is voor moslims de vervolmaking van de monotheïstische religie van God. 'Allah' is Arabisch voor 'de God'. Vanwege het islamitische gebruik van deze Arabische term voor God zijn christenen wel eens in de veronderstelling dat hier een andere god in het geding zou zijn dan de God van de christenen, maar dat is in ieder geval niet uit het woord als zodanig op te maken. Vanuit het perspectief van de moslims is Allah het Arabische woord voor dezelfde God als die van de joden en de christenen. Arabischtalige christenen gebruiken ook Allah om hun god mee aan te duiden.

Het Arabische woord islam betekent "onderwerping" of "overgave" aan de wil van de enige, echte God. Iemand die dit doet wordt een 'moslim' genoemd. Het woord moslim betekent 'gehoorzaam aan God'. Door buitenstaanders worden zij ook wel islamieten en soms ook wel mohammedanen genoemd, maar deze laatste benaming suggereert dat zij volgelingen zijn van Mohammed in plaats van God, iets dat iedere moslim zeer beslist zal afwijzen.

Grondslag van de Islam

Koran

Kaft van een Arabische KoranDe Koran (ook wel Qur'an genoemd) spreekt tevens met respect over de islamitische Heilige Boeken, de Thora (Tawrat), de Psalmen (Zaboer) en het Bijbelse Evangelie (Indjil), waardoor volgens de islam God in vroeger tijden eveneens tot de mensen heeft gesproken. Men gelooft echter dat de Koran de laatste en beslissende openbaringen van God bevat en dat de andere heilige boeken veranderd en vervalst zijn. Joden en christenen worden de Mensen van het Boek genoemd en daar de Koran fragmentarisch is opgebouwd, geeft de Koran het advies om bij twijfel de Mensen van het Boek te raadplegen. In de geïslamiseerde Arabische wereld hebben "Mensen van het Boek" sinds de Pact van Omar de beschermde dhimmi status wat hen, zolang men Jizya betaalt, het recht geeft om hun eigen religie in privéverband te beoefenen.

Er zij verschillende alternatieve namen voor de Koran waaronder, Foerqaan (openbaring), Kitaab (boek) en Moeshaf (boek, d.w.z. bladzijden in een kaft). In traditionele zin betekent Koran letterlijk 'oplezing', wat erop duidt dat het niet alleen een tekst is die bestudeerd moet worden, maar vooral moet worden gereciteerd. Koranrecitatie wordt dan ook als een bijzondere vorm van kunst gezien en wordt onderwezen in Madrassa's. Pas door een kundige recitatie komt de poëtische kwaliteit van de tekst tot uitdrukking. Overigens is het Arabisch een taal die zich bij uitstek leent voor poëzie en de dichtkunst staat in Arabisch sprekende landen op een hoog niveau. Grote dichters worden er als helden vereerd. soennitische moslims organiseren poëzie-bijeenkomsten (Mehfil-e-Naat) waar men Arabische gedichten en poëzie voordraagt.

De inhoud van de Koran werd in het Arabisch geopenbaard en die taal is voor de islam dan ook de taal van de hemel (lughat al-sama). Men gelooft dat het Arabisch van God komt en dat deze hemelse taal niet goed genoeg in een aardse taal kan worden omgezet. Vertalingen van de Koran worden dan ook gezien als minderwaardig en onbetrouwbaar. Een probleem is dat tegenwoordig verreweg de meeste moslims geen Arabieren zijn en niet het Arabisch als moedertaal hebben, al is het wel zo dat ook veel niet-Arabische moslims Arabisch leren. Daarom wordt in de praktijk toch vaak een vertaling van de Koran gebruikt. Deze vertaling wordt beschouwd als een Koranuitleg en heeft dus niet de heilige status die de Arabische Koran heeft.

Hadith

Naast de Koran wordt door veel moslims aan de Hadith (dat zijn de overleveringen van Mohammed en zijn volgelingen) veel gezag toegekend. Pas in 733, een eeuw na de dood van de profeet in 632, verscheen de eerste biografie van Mohammed verzameld en samengesteld door Mohammad Ibn Ishaq.

In grote verzamelingen overleveringen staat beschreven wat Mohammed (of zijn naaste volgelingen) zei en deed, de soenna ofwel 'de weg' geheten. Men kent ook aan zijn algemene spreken en handelen het gezag van een goddelijke openbaring toe. Islamitische wetgeleerden en theologen hebben de eerste drie eeuwen lang gelevert gediscussieerd en gestudeerd over de vraag welke van de overgeleverde tradities, die elkaar op sommige punten tegenspreken, welke tradities authentiek zijn en welke later verzonnen zijn.

Een zeer gerespecteerde uitlegger en 'redacteur' van de Hadith uit de negende eeuw was Al-Boechari, een soennitisch geleerde. Samen met Muslim, een andere Hadith-geleerde, legde hij collecties aan van 'zeer betrouwbare' Hadith. Zij hebben daarmee grote invloed gehad op de ontwikkeling van de islamitische wetgeving. De Koran en de Hadith vormen met elkaar de basis voor het leven en de leer van de moslims.

Uit de Koran en de Hadith werden de islamitische wetten samengesteld, de sharia. In de meeste islamitische landen geldt de sharia als basis van een deel van het recht. De meeste landen hebben overigens een gemengd rechtssysteem.

De leer

God wordt door moslims aanbeden als schepper van alle dingen. Hij is (ver boven de mens) verheven, soeverein, barmhartig, almachtig en alwetend. De islam kent aan God negenennegentig eigenschappen toe. Volgens moslims openbaart God niet zichzelf; Zijn tekenen van bestaan zijn wel terug te herkennen in de pracht van de schepping. Niets van God is door de mens te kennen, behalve zijn wil die via Mohammed aan de mens geopenbaard is. Moslims spreken de grootheid van God vaak uit door middel van de uitdrukking Allahu Akbar (God is groter/de grootste - het Arabisch kent geen overtreffende trap). Centraal staat ook het begrip tawhid, dat letterlijk 'een maken' betekent. Het staat voor het principe dat God de enige is die er werkelijk toe doet. tawhid is daarom tegen de scheiding van geloof en staat en staat aan de basis van het Islamisme, oftewel de politieke islam.

Moslims geloven evenals veel christenen en joden in het bestaan van door God geschapen engelen, dienaren van God. De islam kent vier aartsengelen en miljoenen beschermengelen. Ook geloven moslims traditioneel dat naast elk mens twee engelen zitten: één aan de rechterkant die zijn goede daden en woorden noteert, de ander aan de linkerkant om zijn zonden op te schrijven. Verder kent de islam vergelijkbaar met Animistische religies, mannelijke en vrouwelijke geesten of geestelijke wezens, de djinn. Deze wezens spelen een grote rol in het dagelijks leven van aanhangers van de z.g. 'volksislam'. Hierin spelen bijgeloof, magie zoals het boze oog een belangrijke rol.

De Koran leert ook dat de duivel, Iblis of Sjaytaan, een djinn is, in tegenstelling tot de christenen die in de duivel een gevallen engel zien. Hoewel djinns andere wezens zijn dan mensen zitten ze volgens de islam in dezelfde positie als de mensen. Ze hebben de keus om God al of niet te volgen. Onder hen bestaan daarom dus ook moslims en niet-moslims. Net als in het christendom en jodendom geleerd wordt zijn de geestelijke wezens die God niet willen volgen bekend als kwade geesten of demonen.

Islamitische eschatologie

De islam leert dat alle levende wezens op aarde op de Laatste Dag door God geoordeeld zullen worden en wel op basis van hun daden. In tegenstelling tot het christendom leert de islam geen erfzonde, maar wel de neiging van ieder mens om van het goede pad af te dwalen. De islam ken vergelijkbaar met christenen wel een islamitische opvating van de heilige geest, genaamt Roeh Al-Qoedoes, maar wijst de heilige drie-eenheid resoluut af.

Adam wordt in de Koran net zo goed als Eva (die niet bij naam wordt genoemd) verantwoordelijk gesteld voor de zondeval. Hij had zijn partner immers moeten afhouden van het overtreden van Gods gebod. 'Zonde' is voor de moslim het begaan van fouten door slechte invloed van buitenaf of van de eigen ziel. Gedragsproblemen komen gedeeltelijk van binnenuit (nafs) en gedeeltelijk van buitenaf (invloed vriendenkring, mensen met een slechte invloed, beïnvloeding door de consumptiemaatschappij, invloed van Satan). Slechte daden kunnen gedeeltelijk worden gecompenseerd door het vervullen van religieuze plichten, onderwerping aan de wil van God en het doen van goede daden. Ieders goede en slechte daden zullen tegen elkaar afgewogen worden op de 'dag van de opstanding', ook wel 'het uur' of 'de dag van het oordeel' genoemd. Door de vergevingsgezindheid van God (Rahim) kunnen mensen de hemel bereiken. Soms kan een tijdelijke straf in de hel volgen. Een positieve balans resulteert altijd in rechtstreekse toelating tot het paradijs. Eeuwige straf krijgen ook degenen die Gods bestaan hebben ontkend en daarmee getornd hebben aan de inhoud van de geloofsbelijdenis.

Algemeen aanvaard is het geloof in de komst van een messiaanse figuur, al Mahdi ('de door God geleide'), die de wereld gerechtigheid zal brengen en terug zal voeren naar de ware islam. Maar omdat de Koran daarover zwijgt, en sommige van Mohammeds uitspraken daarover zoals opgetekend in de Hadith onbetrouwbaar worden gevonden, blijft de identiteit van dit figuur, onderwerp van discussie binnen de islam. Zo zou het kunnen gaan om de profeet Jezus als messias, maar zou het ook kunnen gaan om de profeet Jezus die de messias op deze Dag zal komen brengen. Op dit punt hebben de sjiieten en soennieten heel afwijkende opvattingen.

Het paradijs (djenna) wordt in de Koran beschreven als een plaats waar geen moeite, verdriet of vermoeidheid is en waar de rechtvaardigen het aangezicht van de Godheid mogen zien. De paradijsbewoners mogen liggen op zijden rustbanken aan de oevers van stromende rivieren, terwijl zij genieten van hemelse spijzen en dranken, die hen door jongelingen worden aangereikt. Donkerogige maagden (hoerris) staan voortdurend tot hun beschikking. Veel gelovigen vatten deze beschrijving letterlijk op. Moslimgeleerden benadrukken echter het allegorische karakter ervan. Zo zouden de bomen de goede daden symboliseren en de rivieren het geloof van de rechtvaardigen. Omdat de goede vrouwen van de rechtvaardigen ook in het paradijs komen moeten de hoerris, net als de spijzen en dranken, symbool staan voor geestelijke zegeningen. Overigens komt het begrip hoerris slechts tweemaal voor in verzen die in de vroegere periode (in Mekka) zijn geopenbaard. Veel vaker komt het neutrale zawjd voor, dat met partner vertaald kan worden. Vooral voor een feministische uitleg van de Koran is dit van belang. Ook met betrekking tot islam en homoseksualiteit lijken in deze ayaat mogelijkerwijs een aantal verwijzingen te staan

Andere elementen uit de leer

Een ongelovige wordt in de Koran een kafir genoemd. "Kufr" betekent in het Arabisch ontkennen; een kafir verwijst naar iemand die het bestaan van God ontkent. Mensen van het Boek vallen hier niet onder, ondanks de voor moslims moeilijk aanvaardbare Drieëenheid. Jezus Christus (Isa) wordt door de islam wel als belangrijke profeet erkend, maar niet als zoon van God.

Veel moslims kennen een sterke afhankelijkheid van het lot zoals God dat beschikt (insha'Allah, zoals God het wil), zowel goed als kwaad. De islam leert hen echter alles te doen wat in hun vermogen ligt om het kwade af te wenden, en daarna pas op God te vertrouwen. Het gebruik van medicijnen ten tijde van ziekte is voor een moslim dan ook verplicht en hij moet niet op het lot vertrouwen zonder verder iets te ondernemen.

Moslims zien 'heil' en 'redding' als een zaak van de hele gemeenschap, de universele islam. Velen zeggen dan ook te streven naar het realiseren van één wereldomvattende islamitische staat (uiterlijke Jihad). Leven in één moslimgemeenschap, de oemma, geleid door moslims die kennis hebben van Gods wil, zou mensen helpen de wil van God op te volgen.

De praktijk

Shakh-i Zindeh Moskee in SamarkandDe praktijk van het islamitisch geloof steunt op een stelsel van riten en plichten, de fiqh, waarvan de 'Vijf zuilen van de islam' de belangrijkste zijn, namelijk de geloofsbelijdenis (de shahada), het verrichten van de vijfmaal daagse verplichte gebeden (de salat), het geven van aalmoezen (de zakat), het overdag vasten in de maand Ramadan en het maken van een bedevaart naar Mekka (de hadj). Elke moslim is traditioneel verplicht zich, indien maar enigszins mogelijk, aan deze vijf verrichtingen te houden. Hiermee worden de persoonlijke discipline van elke gelovige zowel als de onderlinge gemeenschap en de gehoorzame dienst aan God uitgedrukt.

Een moslim dient zich aan deze vijf zuilen van de islam te houden, maar tevens behoort hij te geloven in de Zuilen van geloof. Er is geen vastgesteld aantal, maar de meeste literatuur spreekt van zes zuilen: de eenheid van God, de engelen, de geopenbaarde Boeken, de profeten en de boodschappers, de Wederopstanding, de terugkeer van Isa op dag des oordeels en de voorbeschikking Gods.

De Koran geeft ook islamitische voorschriften omtrent het gebruik van voedsel. Voedsel kan halal (toegestaan) of haram (niet toegestaan) zijn. Veel van deze voorschriften komen overeen met de Thora, de boeken van Mozes. Zo is het eten van vlees afkomstig van Varkenachtigen (bijvoorbeeld Varkensvlees) verboden, behalve in tijd van nood. Ook wordt volgens de meeste tafsir in de Koran het drinken van alcoholische dranken verboden.

Moslims houden hun gezamenlijke erediensten meestal in de moskee, maar op zich kan op iedere reine plek het verplichte gebed worden verricht. Bidden kan alleen geschieden in staat van rituele reinheid (wudu) en bestaat uit een serie buigingen en teraardewerpingen, waarbij onder meer uit de Koran wordt gereciteerd. Het gebed wordt afgesloten met een korte buiging van het hoofd naar rechts en naar links onder het uitspreken van as salaamoe `alaykoem wa rahmatullah (vrede zij met u en de genade van God), mogelijk om de engelen te groeten die de goede en slechte daden van de gelovige bijhouden of om het contact met de wereld om je heen te herstellen. Tijdens het gebed richt men zich naar de Ka'aba in Mekka. In het begin van Mohammeds profeetschap verrichtten de moslims hun gebeden in de richting van Jeruzalem, maar de qibla werd later tijdens zijn profeetschap veranderd naar Mekka.

Het hoogtepunt van de week ligt voor moslims op vrijdagmiddag, vergelijkbaar met de sjabbat voor joden en de zondag voor de christenen. Er wordt voorafgaand aan het Dhuhr-gebed dan een preek (choetba) gehouden, gevolgd door het gezamenlijke gebed, dat dan twee gebedscycli omvat in plaats van vier. Het betreft echter geen rustdag; er mag gewerkt worden op deze dag.

De islam kent geen priesterschap, maar wel geestelijke zowel als politieke leiders, theologen en rechtsgeleerden. Bij soennitische moslims wordt geestelijk en politiek leiderschap niet gecombineerd, bij sjiieten wel. Een voorganger in de moskee (voor soennitische moslims) wordt imam (van het Arabische 'amma' = vooraan lopen) genoemd, bij sjiieten wordt de term ook gebruikt voor een belangrijk geestelijk leider. Andere religieuze titels zijn: sjeich (Soefileider), Alim (meervoud Oelema) (jurist/theoloog), ayatollah (sjiisme), moefti (juridisch adviseur) en kalief (hoofd van het kalifaat). Verder wordt een vernieuwer van het geloof een mujaddid genoemd en een strijder voor het geloof een mujahed. Een qadi tenslotte is een islamitisch rechter.

Stromingen in de islam

Versprijding van sjiieten en soennietenBinnen de islam zijn er verschillende stromingen. De islam kent geen centraal leergezag en er is ook geen religieus-spiritueel leider, zoals de Paus in de Rooms-katholieke Kerk, wiens gezag algemeen erkend wordt. Een kleine dertig jaar na de dood van Mohammed leidde een opvolgingsconflict tot het ontstaan van twee hoofdstromingen: het sjiisme en het soennisme. Tot ongenoegen van enkele moslims werd na de dood van Mohammed diens vriend Aboe Bakr als opvolger aanvaard en niet Ali, een neef (en schoonzoon) van Mohammed. Ali werd uiteindelijk de vierde kalief, maar hij werd in 661 vermoord. Zijn zoon Hoessein volgde hem op, maar deze werd in 680 eveneens gedood door het leger van de Oemajjaden.

Het soennisme en het sjiisme verschillen niet zozeer op het gebied van elementaire geloofsleer en religieuze verplichtingen, maar wel op het gebied van niet-verplichte feesten, tradities en praktijken. Er worden verschillende versies van de Hadith gehanteerd. De twee stromingen zijn ontstaan ten gevolge van een conflict over de opvolging van Mohammed.

Naast soennisme en sjiisme bestaat er binnen beide stromingen een mystieke substroom, het soefisme.

Soennisme
De naam voor deze stroming is afgeleid van het Arabische woord sunnah, gewoonte. Soennieten vormen de grootste groep binnen de islam. Kenmerk: soennieten geloven dat de moslim Mohammed zo getrouw mogelijk moet navolgen in onder meer eet- en leefgewoonten en ethisch gedrag. Dit maakt voor soennieten de betrouwbare hadith, die de leefgewoonten van Mohammed beschrijven, erg belangrijk. Het leiderschap van de gemeenschap werd overgenomen door kaliefen, waarvan er vier door soennitische moslims als rechtgeleid worden beschouwd. De overgrote meerderheid (ca. 85%) van de moslims is soenniet. Het Soennisme kent vier rechtsscholen (richtingen) ook wel madhhab (مذّهب) genoemd:

Hanafieten: vooral in India, Pakistan, Afghanistan, Egypte, Turkije en West-Afrika
Hanbalieten: vooral op het Arabisch schiereiland
Malikieten: vooral in Noord- en West-Afrika
Sjafi'ieten: vooral in Maleisië en Indonesië
Substromingen:

Salafisme - puriteinse stroming binnen het soennisme gebaseerd op de Hanbali madhhab, die terug wenst te keren naar een 'originele' islam. Salafisten streven ernaar om as-Salaf as-Saalihien (de vrome voorgangers, namelijk Mohammed, zijn metgezellen en de generatie daarna) na te volgen.
Wahabisme - puriteinse stroming binnen het soennisme gebaseerd op de Hanbali madhhab, vergelijkbaar met het salafisme; staatsgodsdienst in Saoedi-Arabië.

Sjiisme
Sjiieten stellen dat het leiderschap na de dood van Mohammed overgenomen moest worden door een lid van zijn familie, zijn schoonzoon Ali. Sjiieten leven vooral in Iran en Zuid-Irak, waar ze de meerderheid vormen, en in Koeweit. Ze vormen een minderheid in Pakistan, India, Libanon en enkele Golfstaten. Kenmerkend voor sjiieten is het gezag dat zij aan de Imam toekennen. De belangrijkste groep sjiieten, de Twaalvers, gelooft dat er twaalf imams zijn geweest. De twaalfde Imam, de Mahdi, verdween mysterieus en zijn gehoopte terugkeer is een belangrijk kenmerk van het sjiisme.
Ook het sjiisme heeft verschillende rechtsscholen, zoals de Jafari. Substromingen:

Alevieten - een liberale stroming binnen het sjiisme. Ook veel aanhangers van meer mystieke en humanistische stromingen noemen zich Aleviet.
Isma'ilisme of Zeveners - mystieke stroming binnen het sjiisme, die in de terugkeer van de zevende Imam gelooft.
Ithna ashri of Twaalvers - belangrijkste stroming binnen het sjiisme, die in de terugkeer van de twaalfde Imam gelooft.

Khawarij
De Khawarij is een oorspronkelijk zeer radicale, later toleranter geworden islam stroming die zich onderscheidt van zowel soennisme als sji'isme. Belangrijke kenmerken in de leer zijn de nadruk op daden in plaats van dogma's, en het hebben van een goede inborst als geloofsrechtvaardiging. Zij verwerpen ritualisme en corrupt leiderschap, wat in het verre verleden leidde tot meerdere opstanden tegen het heersende gezag.

Substromingen:

Mu'tazilieten - een vrijwel uitgestorven, liberale, rationalistische stroming binnen de islam. De meeste vooraanstaande islamitische natuurgeleerden waren hetzij mutaziliet, hetzij seculier.
Ibadieten - de staatsgodsdienst van Oman. De meest tolerante vorm van islam op het Arabisch schiereiland. Ook groepen Kabylen in Algerije zijn aanhangers van deze stroming.

Soefisme
Een mystieke, spirituele beweging binnen zowel soennisme als sjiisme. Het wordt ook wel tasawwoef genoemd. Soefisme vormt een innerlijke, mystieke of het psycho-spirituele dimensie binnen de islam. Het voeren van een innerlijke strijd en het ontwikkelen van zelfdiscipline zijn belangrijke kenmerken van een soefistische levenshouding. Door het doen van spirituele, meditatieve oefeningen, meestal onder leiding van een spirituele meester, hoopt men 'dichter bij God' te komen. De meningen van islamitische geleerden over het ontstaan van het woord soefisme zijn verdeeld. Sommigen zien een relatie met het Griekse woord 'sophia' en anderen zeggen dat het verwijst naar arme moslims die naast de moskee van de Profeet in Medina op een bank (soefa) zaten. Ook bestaat de opvatting dat de benaming afkomstig is van het Perzische woord voor wol, aangezien veel soefi's eenvoudige wollen kleding droegen die paste bij hun sobere levensstijl.

Andere stromingen
Ahmaddiya - dit wordt door de meeste moslims als een niet-Islamitische sekte gezien. De profeet en grondlegger van de ahmaddiya is Mirza Ghulam Ahmad. Aanhangers wonen vooral in Pakistan en West-Afrika. In Nederland zijn de meeste aanhangers geëmigreerde Hindoestanen uit Suriname, in België zijn het vooral politiek vluchtelingen uit Pakistan.
Druzen - een uit het sjiisme voortgekomen mystieke sekte. Druzen worden door andere moslims niet altijd als islamitisch gezien. Druzen wonen van vroeger uit in Libanon, Syrië, Israël en Jordanië, en tegenwoordig ook in de Verenigde Staten en Australië.
Koranische moslims - moslims die alleen de Koran accepteren en de Hadith verwerpen.
Volksislam - een mengvorm van pre-islamitisch animisme, soefisme en islam.

Zie ook: Stromingen in de islam, Lijst van religies

Islam in de moderne wereld

Twee vrouwen in een moskee in MaleisiëDe westerse invloed die tegen het einde van de 19e eeuw de islamitische wereld bereikte, als gevolg van het kolonialisme, heeft ook de beleving van de islam in veel landen veranderd.

Westerse seculiere waarden als democratie, de scheiding van kerk en staat en Mensenrechten , maar ook westers economisch imperialisme en racisme hadden een grote invloed op de bevolking. Eerst werd vooral een westers opgeleide elite beïnvloed door de westerse denkbeelden zoals emancipatie, mensenrechten en humanisme. De opkomst van deze denkbeelden en de slechte positie van de moslimbevolking leidde tot verwarring bij veel moslims.

In hoofdlijnen kan de manier van reageren door moslims op de moderne, seculiere wereld, verdeeld worden in een fundamentalistische dan wel een meer liberale reactie. Met name fundamentalistische moslims waren tegenstanders van deze westerse waarden terwijl seculiere moslims voorstanders waren. In eerste instantie probeerden de meesten de islam te verzoenen met de westerse waarden en argumenteerden bijvoorbeeld dat de islam altijd een sterk democratisch karakter had gehad. Anderen waren teleurgesteld over het feit dat sommige islamitische landen door westerse mogendheden overheerst werden. De westerse idealen bleken helemaal niet zo vanzelfsprekend omdat achterstelling van moslims in het bestuur van de landen toen nog algemeen voorkwam.

Moslimfundamentalisme
Verschillende islamitische denkers als Djamaal al-Din al-Afghani, Mohammed Abdoe, Hassan al-Banna en later Sayyid Qutb keerden zich in de twintigste eeuw af van de universele mensenrechten en seculiere westerse waarden. Vooral het gelijkheidsbeginsel tussen man en vrouw, de vrijheid van politieke overtuiging en godsdienstvrijheid, en dan met name verlaten van de islam (ridda), is voor hen niet bespreekbaar of totaal onaanvaardbaar. Zij willen zich hiervan afkeren en richtten op een terugkeer naar de waarden en normen van de vroege islamitische gemeenschap.

Het moslimfundamentalisme wordt door analisten als Karen Armstrong als een in wezen moderne stroming beschouwd. Zij stelt dat dit fundamentalisme, net als het Christenfundamentalisme, gezien moet worden als een tegenreactie op het dwingende karakter van de Secularisering. De gelovigen die zich tot het fundamentalisme keren zijn vaak teleurgesteld in het moderne experiment. Ook zijn zij bang dat de secularisatie tot beperkingen van hun mogelijkheden tot uitoefening van hun religie zullen leiden. In het Midden-Oosten waren in de jaren 60 en 70 van de twintigste eeuw diverse seculiere leiders aan de macht (waaronder Nasser in Egypte en de Sjah in Iran) die de poltiek fundamentalistische stromingen soms hardhandig onderdrukten, terwijl zij de maatschappij naar westers model trachtten te hervormen.

De Franse islamkenner Olivier Roy stelt dat de in westerse landen wonende moslimextremisten - vaak immigranten van de tweede generatie - zichzelf een identiteit aanmeten met een fundamentalistische vorm van de islam. Roy spreekt in dit geval wel van born again moslims.

De terroristische organisatie Al Qaida, verantwoordelijk voor de aanslagen van 11 september 2001, komt voort uit de takfirieenstroming.

Liberale stromingen binnen de islam
Er zijn diverse liberale bewegingen binnen de islam en deze bewegingen zoeken naar manieren om de islam te verzoenen met de moderne wereld. Het karakter van de vroege sharia was volgens hen flexibeler dan de tegenwoordige, en sommige hedendaagse moslims vinden dat de huidige regels ook flexibeler moeten worden toegepast. Daarvoor moet een nieuwe fiqh (islamitische jurisprudentie) worden ontwikkeld, toepasbaar in de moderne wereld. Deze stromingen betwisten niet de fundamenten van de islam, maar men wil de vroegere status van de islamitische wereld als een centrum van vrijheid en reflectie (vooral in de eerste eeuwen van de islam, van ca. 700 tot ca. 1100) weer terugbrengen. Dit willen zij onder meer door de "poorten van de idjtihad (weer) te openen".

De stelling dat alleen liberalisering van de sharia zal leiden tot een onderscheid tussen de traditionele vorm en de 'echte' islam wordt door vele moslims weerlegd door te zeggen dat het fundamentalisme culturele interventie verwerpt. Fundamentalisten stellen bijvoorbeeld dat mannen en vrouwen door God gegeven rechten en plichten hebben die geen mens mag overtreden of betwisten. Discussie over de fundamenten is in deze visie dan weer uit den boze.

De afgelopen vijftig jaar vonden er interessante ontwikkelingen plaats op het gebied van herinterpretatie van de Koran en vernieuwing van islamitische theologie, deels door klassiek geschoolde 'dissidente' islamgeleerden in de islamitische wereld, maar ook door islamitische geleerden die aan westerse universiteiten verbonden zijn. De belangrijkste vernieuwers van het islamitisch denken op dit moment zijn:

Mohammed Arkoun (Frankrijk), Reza Aslan (Iran/VS), Asef Bayat (Iran/Nederland), Asghar Ali Engineer (India), Farid Esack (Zuid-Arika), Khaled Abou el-Fadl (VS), Nurcholis Madjid (Indonesië), Ebrahim E.I. Moosa (Zuid-Afrika), Abdullahi Ahmed An-Na'im (Soedan/VS), Farish Noor (Maleisië), Tariq Ramadan (Zwitserland), Fazlur Rahman (Pakistan/VS), Ziauddin Sardar (Pakistan/Engeland), Abdulkarim Soroush (Iran), Nasr Hamid Abu Zayd (Egypte/Nederland)

Moslimfeminisme
Een aparte tak van vernieuwing in het islamitisch denken is het moslimfeminisme. Vooral in het westerse feminisme bestaat de opvatting dat emancipatie van de vrouw slechts mogelijk is door religie aan de kant te schuiven. Voor veel moslimvrouwen is afstand doen van de islam (ridda) echter geen optie omdat daar vaak vaste islamitische straffen (Hadd) op staan. Aan het eind van de 19e eeuw ontstond er in Egypte een emancipatiebeweging die op basis van Koranteksten over vrouwen gelijke rechten voor vrouwen claimde.

Verschillende geleerden, zowel mannen als vrouwen, hebben deze stellingen op diverse manieren verder uitgewerkt en kwamen tot de interpretatie dat de islam in wezen bijdraagt aan de gelijkwaardigheid van man en vrouw. Voorwaarde daarbij is, dat het emancipatoire karakter van de openbaring herkend wordt, en dat de koraninterpretatie (Tafsir) ontdaan wordt van patriarchale denkbeelden, die veelal te maken hebben met voorislamitische traditionele opvattingen, die soms op de Korantekst geprojecteerd worden. Verschillende vrouwen hebben een poging gewaagd om tot een herinterpretatie van de Koran te komen die meer recht doet aan de gelijkwaardigheid van man en vrouw.

GESCHIEDENIS

2009-01-10T15:26:00.001-08:00

Mustafa Kemal Ataturk

Ottomaanse Rijk

Seltsjoeken

FEESTEN

2009-01-10T15:14:00.000-08:00

Turkije kent een grote variëteit aan festivals en feestdagen, waarvan sommige nationaal zijn, andere lokaal en weer andere religieus. Sommige feestdagen vinden elk jaar op dezelfde dag plaats, andere zijn gerelateerd aan de maankalender en veranderen van datum. In 1935 werd de nationale rustdag de zondag in plaats van de traditionele islamitische vrijdag.

Enkele feestdagen in Turkije:

20 Oktober

30 Augustus

10 November

19 Mei

23 April

Religieuze feestdagen

Slachtfeest

Suikerfeest

Trabzon

2009-01-10T10:32:00.002-08:00

Trabzon (vroeger bekend als Trebizonde) is een stad aan de noordoostkust van Turkije. Het is tevens het hoofdstaddistrict van de gelijknamige provincie. De stad telt 275.137 inwoners (2006) en ligt in een vruchtbare kuststreek aan de Zwarte Zee, waar een gematigd Middellandse-Zeeklimaat heerst. Hoge bergen scheiden de stad van het binnenland van Anatolië.

Trabzon is een belangrijke havenstad. Traditionele producten uit de stad en haar omgeving zijn ansjovis, hazelnoten en thee.

Geschiedenis
Trabzon werd als Trapezus in 756 v.Chr. vanuit Sinop gesticht door Griekse kolonisten, die oorspronkelijk afkomstig waren uit Milete. Eerder had zich op deze plaats een belangrijke Assyrische nederzetting bevonden. Zoals de andere Milesische handelskolonies aan de Zwarte-Zeekust was het een Griekse enclave. Vervolgens was de stad in Perzische handen, totdat Alexander de Grote haar in 334 v.Chr. veroverde. De stad werd rond 100 v.Chr. door de Pontische koning Mithridates VI veroverd op de Seleuciden, waarop deze er zijn vloot onderbracht. In 63 v.Chr. veroverden de Romeinen de stad.

Onder Romeins bewind won de stad aan belang, doordat de handelsroute vanaf de Zwarte Zee over de Ziganapas naar de Eufraat en vervolgens naar Perzië werd verbeterd. Ook de haven werd verder uitgebouwd. In 258 n. Chr. werd het inmiddels christelijke Trebizonde verwoest door Gotische plunderaars. Pas in de 8ste eeuw zou de stad weer opkomen.

In april van het rampjaar 1204 veroverden Alexius en David Comnenus, kleinzonen van Andronicus I met hulp van koningin Thamar van Georgië aan wier hof zij in ballingschap waren, deze kuststreek. Zij stichtten zo het Keizerrijk Trebizonde dat nog tot 1461 door de Comnenen geregeerd zou worden. In de tijd van het Latijnse Keizerrijk probeerde Trebizonde zich op te werpen als de enig ware vertegenwoordigers van de Byzantijnse keizerlijke waardigheid, maar zij werden daarin door de keizer van Nicaea Theodorus Lascaris gestopt. Later namen de Turken Sinop in en scheidden de Griekse staten zo van elkaar. Trebizonde zou daarna geen rol meer spelen in de politiek van de hoofdstad.

Omgeving
De kuststreek is gescheiden van het binnenland van Anatolië door hoge en weinig toegankelijke bergen en grenst in het noordoosten aan Georgië. In het gebergte bevindt zich op 50 kilometer van Trabzon tegen een rotswand het Byzantijnse Sumela-klooster.

Gaziantep

2009-01-10T10:32:00.001-08:00

Gaziantep is een stad in het zuidoosten van Turkije.

Het is de hoofdstad van de gelijknamige provincie Gaziantep. De stad ligt in het zuidoosten van het land, ten oosten van Adana en ten noordoosten van Iskenderun, niet ver van de Eufraat en de grens met Syrië. De afstand tot de Middellandse Zee is ongeveer 120 kilometer. In 2000 had de stad 853.513 inwoners.

Herkomst van de naam
De naam Gaziantep is opgebouwd uit twee delen, Gazi, dat strijder betekent, en Antep, dat is afgeleid van het Arabische 3ayin tayyib wat goede bron betekent. In de samenstelling betekent de naam "onverwoestbare bron". Het voorvoegsel Gazi is pas in 1920 aan de naam toegevoegd, het jaar van de onafhankelijkheidsoorlog van Turkije, vandaar dat veel mensen de stad nog kortweg Antep noemen. Andere namen voor de stad zijn Ayintap of Aintap (Arabisch).

Beknopte geschiedenis van Gaziantep
Gaziantep is een van de oudste steden van Hittitische oorsprong. De stad maakte onder meer deel uit van het Hittietenrijk, het Helleense Rijk, het Perzische Rijk, het Romeinse Rijk, het Byzantijnse Rijk en het Ottomaanse Rijk. In november 2006 wordt door de burgemeesters van Gaziantep en Nijmegen het verdrag getekend dat de stedenband tussen de beide steden bevestigt.

Economie
Gaziantep is naast een universiteitsstad, een zeer belangrijke industriestad. De landbouw is van groot belang. In Gaziantep worden veel pistachenootjes en andere soorten nootjes gecultiveerd, die onder meer naar Nederland worden geëxporteerd. Gaziantep is verreweg de grootste producent van pistachenootjes van het land, en een van de grootste van de wereld. Ook zijn er veel olijfboomgaarden en wijngaarden rond de stad. Verder is de textielproductie hier zeer groot. Gaziantep is ook de grootste stad waar de paprika puree wordt gemaakt wat in Turkije (salca) wordt genoemd en de kruiden wat toz biber wordt genoemdt. Er worden jaarlijks tonnen van ge-oost en in de meeste gerechten wordt het gebruikt voor de pittigheid en smakelijkheid. Die onder meer door heel Turkije verspreid.

Openbaar vervoer
Er is een treinverbinding met Istanbul, Izmir, Konya en Adana. Ook zijn er goede busverbindingen met vele bestemmingen. Het Oguzeli vliegveld ligt dicht bij de stad. Sazgin International Airport is de naam van de in mei 2005 gebouwde luchthaven van Gaziantep. Deze luchthaven wordt gebruikt voor nationale en internationale vluchten (vooral vanuit Duitsland).

Keuken van Gaziantep
Gaziantep is ook in de regio beroemd om zijn keuken. De Antepse keuken is heet en gekruid. De volgende gerechten worden in Antep gegeten of zijn bekend:

Lachmacun (Turkse Pizza's)
Patlican kebap (aubergines met gehakt)
Sis kebap (stukjes lamsvlees op een spies)
Dasak Kebap (testikels van een schaap op een spies)
Cig Kofte (een oud gerecht dat populair is in de regio, wordt gemaakt van vetarm (lams)gehakt dat wordt gemengd fijngemalen met fijne tarwe, uien, hete rode peper, salca
Cacik (yoghurt, komkommer en knoflook)
Baklava
Kadayif
Dolma (aubergine met daarin rijst en kruiden)
Sarma ( Druivenbladeren met dezelfde inhoud als die van Dolma)
In de meeste gerechte wordt paprika puree gebruikt (salca).

Paprika puree (salca) is heel bekend in Gaziantep het wordt in meeste gerechten gebruikt.

Bezienswaardigheden in en rondom Gaziantep
Archeologisch museum
Hasan Süzer Etnografisch museum
Fort
Ravanda Citadel
Sculpturen uit de Hittitische tijd
Stadsmuren
Zeugma
Gaziantep Hayvanat bahcesi (de grote dierentuin van Gaziantep)
Het grote stadspark die door de hele stad loopt, tevens een van de grootste parken ter wereld
Diverse archeologische monumenten
Kasteel van Gaziantep

Erzurum

2009-01-10T10:31:00.001-08:00

Erzurum is de grootste stad van Oost-Anatolië (Turkije) en de hoofdstad van de gelijknamige provincie Erzurum. De stad heeft 361.235 inwoners (in 2000). Erzurum ligt 190 kilometer ten oosten van Erzincan en 1300 kilometer ten oosten van Istanbul, op een hoogvlakte op 1950 meter boven zeeniveau. Voor de Armeense genocide in 1915 maakten Armenen een groot deel van de bevolking van de stad uit.

De eerste naam van de stad was Theodosiopolis, naar de Romeinse keizer Theodosius II. De stad werd omstreeks het jaar 415 gesticht, toen de Byzantijnen het gebied veroverden. Toen in de tiende eeuw de Turken het gebied veroverden kreeg de stad de naam Erzen. Maar doordat er meerdere steden met die naam bestonden leidde dat tot verwarring. Daarom werd het woord Rum toegevoegd, waarmee men wilde aanduiden dat het hier ging om Erzen gelegen in het Romeinse gebied: Erzen al-Rum.Hoewel de stad gelegen was in een bar klimaat met een lange winter en er in het gebied veel aardbevingen voorkwamen, ontwikkelde de stad zich tot een belangrijke halte in de zijderoute van Perzië naar de Zwarte Zee. Vanaf de 15e eeuw won de scheepsvaart echter aan belang, en stagneerde de groei van Erzurum.

Nevsehir

2009-01-09T14:06:00.000-08:00

Nevşehir is een stad in centraal-Turkse streek Cappadocië. De stad heeft ongeveer 70.000 inwoners en is de hoofdstad van de gelijknamige provincie.

In de oudheid heette de stad Nyssa. De christelijke heilige en theoloog Gregorius van Nyssa was er bisschop in de 4e eeuw n. Chr. Onder de Ottomanen werd de naam van de stad veranderd in Muskara. De schoonzoon van sultan Ahmet III, grootvizier Damad Ibrahim Pasja werd er geboren en liet een groot aantal openbare gebouwen in de stad bouwen. Hierop werd de naam van de stad veranderd in Nevşehir ("nieuwe stad" in het Perzisch).

Cappadocië

2009-01-09T14:05:00.001-08:00

Cappadocië (Perzisch: Katpatuka ("land van goed gekweekte paarden")) is een landstreek ten zuiden van de steppe in de Turkse provincie Anatolië. Het gebied heeft een oppervlakte van 800 km2. Het hoogste punt in het gebied is de Erciyes Dagi en is 3917 meter hoog. Het gebied ligt tussen de rivieren de Eufraat en de Kizil Irmak. De belangrijkste en grootste steden in dit gebied van Midden-Turkije zijn Avanos, Nevsehir en Ürgüp.

Ten tijde van het Romeinse Rijk was het een vredige Romeinse provincie genaamd Cappadocia, die in het oosten grensde aan Armenia, in het zuiden aan Mesopotamië, Syrië en Cilicia, in het westen aan Galatia en in het noorden aan Pontus. In het oosten is het bergachtig en vulkanisch, maar in het westen is het vlak met veelal plateaus.

In het gebied liggen drie vulkanen: de Erciyas Dagi, Hasan Dagi en de Melediz Dagi. Cappadocië staat tevens op de werelderfgoedlijst van UNESCO.
Geologie
Cappadocië bestaat uit een tufsteenlandschap, ontstaan door uitbarstingen van de Dagi-vulkanen, en kalksteen waarin karstverschijnselen te zien zijn. Door langzame verwering en de verschillende gesteentetypen die elk anders en met een andere snelheid eroderen, is een bijzonder en grillig landschap ontstaan. In de karstgrotten zijn in de loop der tijd kerken gebouwd.

De landstreek Cappadocië is een van 's werelds grootste natuurwonderen. De hoogvlakte waarin deze kuil zich bevindt, ontstond na een enorme uitbarsting van drie vulkanen zo'n 40 miljoen jaar geleden. De erupties en de vulkanische neerslag, die op de grote uitbarsting volgden, hielden vele duizenden jaren aan. In de miljoenen jaren daarna, sleten de extremen van het landklimaat en de rivier de Kizilirmak het plateau uit. De vorming van de typische tufsteenkegels komt grotendeels door harde stukken lava die oorspronkelijk in de enorme `tufsteenkoek' lagen. Door erosie kwamen ze bloot te liggen, waarna wind en water minder invloed hadden op het onderliggende tufsteen. Op plaatsen waar deze harde stenen in de tufsteenkoek ontbraken, vormden zich tafelformaties, waarin rivieren diepe ravijnen uitsleten. Al in de prehistorie werd dit gestolde lava gewonnen en werden de markante tufsteenkegels uitgehakt tot woningen. Vanaf deze tijd tot de jaren 1950, toen op last van de regering deze holwoningen verlaten werden, woonden hier mensen. Millennium na millennium. En vandaag de dag zien sommige rotswanden en kegels er dan ook uit als gatenkaas.

Geschiedenis

Voor de Romeinse komst
Cappadocië was de bakermat van het volk van de Hettieten en tijdens het Oud-Hettitische Rijk zal de hoofdstad, Hattusa, in Cappadocië gelegen zijn .Maar de Hettieten moesten in 1200 v.Chr. na hun ondergang plaatsmaken voor de Phrygiërs die Hattusa in brand staken en daarmee een eind maakten aan de Hettitische overheersing in Cappadocië, nog later kwamen de Cimmeriërs. Na deze twee heerschappijen begon dan Perzië eveneens met een expansie, waardoor Cappadocië onder Perzisch bewind kwam van de 6de tot de 4de eeuw voor Christus. Onder het Perzisch gezag genoot Cappadocië echter een grote zelfstandigheid en culturele vrijheid. Zo mocht het bijvoorbeeld de vuurgod blijven eren die de vulkanen in toom moesten houden en ook mochten ze hun eigen architecturale stijlen behouden. In de 4de eeuw voor Christus was het tijd voor Alexander de Grote om zijn grote intrede op het Aziatische continent te maken. Cappadocië bleef hiervan niet gespaard en werd bij het Hellenistische Rijk ingelijfd. Alexander heeft echter nooit in Cappadocië verbleven waardoor het weer een zekere vrijheid kon behouden. Toen het Hellenistische Rijk in 323 n.Chr., na de dood van Alexander, onder de diadochen werd verdeeld kwam Cappadocië onder het vorstengeslacht van Ariarathes. Dit geslacht regeerde van 323 tot 93 n. Chr. en waren zeer Romeins gezind.

De Romeinen
Het geslacht der Ariarathesen hield de Romeinen zo goed mogelijk gezind om hen gunstig te stemmen. Ariarathes IV steunde zo Rome in het strijd tegen Perseus van Macedonië in de 2de eeuw voor Christus. Later hielpen ze de Romeinen ook in hun oorlog tegen de Seleuciden in Syrië en nog later in hun conflict met Aristonicus van Pergamum. Zo konden zij lange tijd de Romeinen te vriend houden. In de eerste eeuw voor Christus kwam een leger onder Mithridates van Pontus in mars en trok tot aan de kust van Klein-Azië. Cappadocië stelde zich zeer defensief op en wilde enkel zijn eigen onafhankelijkheid behouden. Toch ontsnapten ook zij niet aan het leger van Mithridates, maar dat werd later verslagen door Pompeius in 63 v.Chr. en deze gaf Cappadocië zijn zelfstandigheid terug met als vorst Ariobarzanes. Weer begon Cappadocië aan zijn politiek om in een goed blaadje te staan bij de Romeinen. De burgeroorlog tussen Julius Caesar en Pompeius brak uit en Cappadocië steunde Pompeius. Nadat deze bij de slag van Pharsalus was verslagen, kozen ze partij voor Caesar. Na diens dood sloten ze zich aan bij zijn moordenaars Brutus en Cassius die het Oosten bestuurden, maar wanneer deze een nederlaag leden tegen Marcus Antonius en Octavianus steunden ze Marcus Antonius. Deze werd echter bij Actium verslagen door Octavianus en Cappadocië sloot zich aan bij Octavianus. Zo konden ze lange tijd hun autonomie waarborgen. Wel kwam er een einde aan de dynastie van Ariobarzanes. Archelaüs van Cappadocië werd de nieuwe koning, een vazalkoning onder de Romeinen.

Onder Romeins gezag

In 17 n.Chr. werd Cappadocië dan toch een provincie van het Romeinse Rijk door Tiberius. De provincie was vredig en kalm maar van kapitaal belang op militair gebied. Ze vormden de grens tussen het Rijk en de oostelijke vijanden. Er werden drie legioenen gevestigd: Legio XII Fulminata nabij Melitene die zich spoedig bij de eerste christenbeweging aansloot; Legio XV Apollinaris nabij Satala, aan de grens bij Armenia, en tot slot Legio XVI Flamia Firma nabij Samosata aan de grens van Mesopotamië en de Eufraat. Daarbij kwam nog dat Cappadocië beschikte over de enige militaire haven van de Zwarte Zee in de stad Trapezus. Hierdoor kwam het dat de provincie niet bestuurd werd door een gouverneur maar door de legaten, bevelhebbers van de legioenen.

Cappadocië stond bekend om zijn zilver- en tinmijnen en voorzag het imperium voor de rest ook van graan, graniet, wierook, ivoor, papyrus, katoen en hout.

Ook in het Byzantijnse Rijk bleef Cappadocië dit militaire en economische belang behouden.

Kayseri

2009-01-09T14:04:00.002-08:00

Kayseri is een industriestad in Turkije bekend om de berg Erciyes. Het is de hoofdstad van de gelijknamige provincie. De stad kende in 2000 zo'n 536.392 inwoners bij officiële telling. De provincie telt meer dan een 1 miljoen inwoners. in 2007 heeft Kayseri officiël 662.000 inwoners.

Pastirma is de lokale specialiteit. Veel westerse bezoekers arriveren in kayseri op doorreis naar de toeristische attracties in Cappadocië.

In de Romeinse oudheid droeg de stad de naam Caesarea. De huidige naam van de stad is hier een afleiding van.

Yozgat

2009-01-09T14:04:00.001-08:00

Yozgat is een stad in centraal Turkije, 217 kilometer ten oosten van de hoofdstad Ankara gelegen, en hoofdstad van de gelijknamige provincie. In 2003 had de stad ongeveer 55.000 inwoners.

Archeologische opgravingen tonen aan, dat de provincie al in de tijd van de Hittieten bewoond was. De stad zelf is echter pas in de 18e eeuw n. Chr. door de Ottomanen gesticht.

Bezienswaardigheden in en rondom Yozgat
Archeologisch museum
Archeologische opgravingen uit de tijd van de Hittieten
Camlik (nationaal park)
Etnografisch museum
Suleyman Bey moskee

Ankara

2009-01-09T14:03:00.000-08:00

Ankara is de hoofdstad van Turkije en tevens het hoofdstadsdistrict van de gelijknamige provincie Ankara. Het is de op één na grootste stad van het land. In 1997 had de stad 2,9 miljoen inwoners, in 2002 gegroeid naar 3,5 miljoen inwoners. De grootste stad van Turkije is Istanbul, in het westen van Turkije. Ankara heeft echter een meer centrale ligging.

Geschiedenis
In de klassieke oudheid heette Ankara "Ancyra", en in een latere periode "Angora", en was de stad bekend om de wol van langharige geiten, de angorageitenwol of mohair. De stad heeft nog veel Romeinse en Byzantijnse resten.

De stad is volgens een oude sage door koning Midas gesticht, in de 9e eeuw v.Chr. In 621 na Chr. werd de stad door de Arabieren ingenomen. Niet lang daarna heroverden de Byzantijnen de stad weer. In de 13e eeuw namen de Seltsjoeken het bewind over. In 1919 koos Mustafa Kemal (Atatürk) de stad als woonplaats. In 1923 werd Ankara de hoofdstad van de nieuwe republiek Turkije.

Bezienswaardigheden
De kleine oude stadskern binnen de muren van de vesting (Hisar) heeft nog altijd een typisch Oosters uiterlijk. Er zijn veel kleine winkeltjes. De Arslanhane moskee dateert uit 1290. Uit de Romeinse periode dateren de thermen (217 n.C.). Ook zijn er de resten van de aan keizer Augustus en de godin Roma gewijde tempel. Moderner is het mausoleum van Atatürk (Anıt Kabir). Het belangrijkste museum is het museum van de Anatolische beschavingen, met Neolitische kunst en Hettitische beelden en reliëfs.

Nederlandse Vertaling van Turks volkslied

2009-01-09T13:52:00.000-08:00

İstiklâl Marşı is het volkslied van Turkije. Het is officieel aangenomen op 12 maart 1921. Het is ook het volkslied van de Turkse Republiek van Noord-Cyprus en was dat ook van de Republiek Hatay.

Tekst door M. Akif Ersoy
Muziek door Zeki Ungor

De originele 10 coupletten

ISTIKLAL MARSI

Vrees niet! Want de karmozijnrode vlag die trots de golven draagt, zal nooit langzaam verdwijnen,
De laatste vuurhaard die brandt in mijn natie.
Het is de ster van mijn natie, en het zal voor altijd schijnen;
Het is van mij; en het behoort alleen tot mijn natie.
Frons niet, ik smeek u, o terughoudende halve maan,
Maar glimlach naar mijn heldhaftige natie! Waarom de boosheid, waarom de woede?
Anders zal het bloed dat we voor jou vergieten niet waardig zijn;
Want de vrijheid is het absolute recht van mijn godvrezende natie.
Ik was vrij vanaf het begin en zal het altijd zijn.
Welke gek zal me in kettingen zetten? Het idee verbaast mij!
Ik ben als een brullende vloed; krachtig en onafhankelijk.
Ik zal bergen verscheuren, ik zal de oneindigheid overtreffen, en dan nog zal ik uitstromen!
Al omringt een stalen pantsermuur de westelijke einder,
Ik heb een bastion in mijn hart vol van geloof!
Je bent machtig, vrees niet! Hoe kan het tandeloze monster,
dat je "beschaving" noemt zo'n groot geloof wurgen?.
Mijn vriend! Laat niet mijn geboorteland in de handen van gemene mensen!
Geef uw borst als pantser! Houd deze beschamende stormloop tegen!
Want snel zal de dag van de goddelijke belofte komen.
Wie weet het? Misschien morgen? Misschien nog wel sneller!
Zie niet de grond waar u op loopt als zuivere aarde,
Maar denk over de duizenden onder u die eronder liggen, zonder een begrafenis.
U bent de edele zoon van een martelaar, behoud de traditie, kwets niet uw voorvader!
Zelfs wanneer u werelden wordt beloofd, geef dit paradijs van een geboorteland niet op.
Welke man zou niet willen sterven voor dit hemelse stuk land?
De martelaren zouden uitstorten als u de grond zou uitdrukken! Martelaren!
God mag al mijn geliefden en al mijn bezit nemen als hij wil.
Maar laat hem mij niet van mijn enige echte geboorteland op deze wereld beroven.
De enige smeekbede van mijn ziel aan U, Ο God, is dit:
Laat geen vreemde hand de borst van mijn heiligdom bezoedelen.
Laten deze gebedsoproepen, waarvan de belijdenissen de kern van het geloof zijn,
eeuwig over mijn vaderland weerklinken
Dan zal mijn grafsteen, als er een is, duizenden keren met zijn voorhoofd de aarde raken (zoals in salaat) in geestvervoering.
O God, tranen van bloed stromen uit mij, uit iedere wond,
Mijn lijk zal van de aarde stromen als een geest,
En dan zal ik wellicht opstijgen en de hemel bereiken.
Dus beweeg en golf als de dagende hemel, o glorieuze halve maan,
Zodat elke laatste daling van ons bloed definitief waardig kan zijn!
Noch zult u, noch mijn natie zal ooit gedoofd worden!
Absolute vrijheid is het recht van mijn altijd vrije vlag;
Vrijheid is het absolute recht van mijn godvrezende natie!

Turkse spreekwoorden en gezegden

2009-01-09T13:51:00.001-08:00

De mens is harder dan ijzer, krachtiger dan steen en kwetsbaarder dan een roos.

Su gibi aziz ol...(Wordt zo kostbaar als water)
- Wordt tegen iemand gezegd, wanneer diegene water aan iemand geeft

Geçti Bor'un pazari, sür esegi Nigde'ye..
- Voorbij is de markt van Bor, wendt je ezel richting Nigde (uitleg: Voorbij is de kans, probeer het elders)

Bir elin nesi var, iki elin sesi var.
- Een hand heeft niets, twee handen hebben geluid

Ofke ile kalkan zararla oturur.
- Iemand die met woede opstaat, zal met schade gaan zitten.

Bilmemek ayip degil, sormamak ayip.
- Het is geen schande om het niet te weten, het is een schande om niet te vragen.

Düşün kaşin, karar senin.
- Denk en krab, je moet denken voor je een beslissing neemt en dan aan je hoofd krabben.

Onderweg

2009-01-09T13:49:00.000-08:00

DE WEG VRAGEN

Pardon, mag ik u iets vragen? ==> pardon, size birsey sorabilirmiyim? (pardon, sieze bier sjej sorabieliermiejem?)

Ik ben de weg kwijt ==> Yolumu kaybettim ( joloemoe kajbettiem)

Weet u een ... in de buurt? ==> Bu civarda bir ... varmI? (boe djiwarda bier ... war mI?)

Is dit de weg naar...? ==> ... giden yol bumu ? ( gieden jol boe moe?)

Kunt u me zeggen hoe ik naar .... moet rijden/lopen/fietsen? ===> Bana .... arabayla/yürüyerek/bisikletle nasi gidebilecegimi soylermisiniz? ( arabajla /yurujerek/biesiekletle nasIl giedebieledjeRiemi seujlejebieliermiesieniez?)

Hoe kom ik het snelst in ...? ==> ...en cabuk nasIl gidebilirim? (en tsjaboek nasIl giedebielieriem?)

Hoeveel kilometer is het nog naar...? ==> ... kac kilometre kaldi ? (katsj kielometre kaldI?)

Kunt u het op de kaart aanwijzen? ==> Haritada gösterebilirmisiniz? (harietada geusterebieliermiesieniez?)

Liefde Smsjes

2009-01-09T13:48:00.000-08:00

Ik ben hier en jij bent daar..
Dat betekend dus dat iemand van 0ns 0p de verkeerde plaats is..

BEN BURDAYIM VE SEN ORDASIN
DEMEKKI, BIZDEN BIRISI YANLIS YERDE..!

Ik wilde je een berichtje sturen..
V0l passie en r0mantiek..
Maar hellaas..
.........Ik kan mezelf niet meezenden

SANA DUYGUSAL VE ROMANTIK DOLU
MESAJ ATMAK ISTEDIM
AMA UZGUNUM
..... KENDIMI GONDEREMIYORUM

Je m0et het g0ed weten en no0it meer vergeten..
Dat jij de enigste bent aan wie ik ze vertr0uw..
De vier speciale wo0rdjes: Ik h0u van j0u..

Guvenebildigim tek insan sen oldugunu
iyi bilmelisin ve asla unutmamalisin
4 ozel kelime: ik hou van je

Wo0rden heb ik niet, gev0elens wel..
Haat ken ik niet, liefde wel..
Geld wil ik niet, maar j0u wel..

kelimelere sahip degilim, duygulara sahibim
nefret(kin) tanimiyorum, sevgiyi taniyorum
para istemiyorum ama seni istiyorum

Vandaag h0u ik meer van je dan gisteren,
Maar minder dan ik m0rgen zal d0en

bugun seni dunden cok seviyorum
ama yarindan az

Ik heb 0p alle bakstenen geschreven dat ik je mis..
Nu ho0p ik dat er eentje 0p je ho0fd valt..
Dan kun je v0elen h0e pijnlijk j0u missen is..

her duvar tasina seni ozledigimi yazdim
simdi umit ederimki bitanesini kafana dussun
o zaman seni ozlemenin ne kadar aci oldugunu anlarsin

Vraag me niet waar0m ik van j0u h0u...
Want dan zal ik j0u moeten vertellen waar0m ik leef...

BANA NEDEN SENI SEVDIGIMI SORMA
CUNKU O ZAMAN SANA NEDEN YASADIGIMI ANLATMAM GEREKECEK

Ik lig in bed
helemaal alleen..
Lag jij maar naast me,
met je armen om mij heen..

YATAKTA YATIYORUM
SADECE TEK
YANIMDA YATSAYDIN
KOLLARINLA BENI SARSAYDIN....!!!!

Niemand die tussen 0ns kan k0men..
Alleen de do0d kan 0ns nu n0g scheiden..

KIMSE ARAMIZA GIREMEZ
SADECE ÖLÜM BIZI AYIRABILIR..!

Turkse E-cards

2009-01-09T13:44:00.000-08:00

IK HOU VAN JE =>SENi SEViYORUM (senie sewiejoroem)

IK HEB JE GEMIST => ÖZLEDiM SENi (euzlediem seni)

WIL JE MET ME TROUWEN =>BENiMLE EVLENiRMiSiN? (beniemle ewleniermiesien?)

GEFELICETEERD MET JE VERJAARDAG

Bursa

2009-01-09T13:43:00.000-08:00

Bursa of Boersa is een stad in Turkije, en hoofdstad van de gelijknamige provincie Bursa. In 2000 had de stad 1.194.687 inwoners, waarmee het een van de grootste steden van het land is. De laatste decennia van de twintigste eeuw is de stad enorm gegroeid, zowel wat betreft industrie als inwonertal.
De stad ligt ten zuiden van Istanbul, aan de overzijde van de Zee van Marmara, in het Aziatische gedeelte van West-Turkije, maar niet ver van Europa.

Bursa is een universiteitsstad:
de Uludağ Universiteit bevindt zich in deze stad. Daarnaast is Bursa een grote industriestad; de belangrijkste industrieën zijn de autoindustrie en de textielindustrie. Bursa is de grootste textielleverancier in Turkije; kleding is er dan ook zeer goedkoop te verkrijgen.
Op ongeveer 40 minuten rijden van Bursa kan men wintersporten, de bergen zijn er zeer geschikt om te skiën. Het skiseizoen loopt van november tot maart en door de hoogte van de Olympusberg (Uludağ)is er vrijwel altijd sneeuw.
Bursa is verder beroemd om haar gesuikerde kastanjes en het handbeschilderde porselein

Zeer beknopte geschiedenis van Bursa
De stad is in de tweede eeuw v.Chr. door Prusias I, koning van Bythinië, gesticht. Hij noemde de stad naar zichzelf: Proussa. Duizend jaar eerder was de regio echter al bewoond. De stad ging deel uitmaken van respectievelijk het Helleense Rijk, het Romeinse Rijk en het Byzantijnse Rijk.
In 1326 vestigt Orhan, de zoon van Osman, een onafhankelijke staat met Bursa als hoofdstad. Vanuit hier breidt hij en zijn opvolgers het Osmaanse Rijk verder uit, na de verovering van Constantinopel in 1453 wordt de hoofdstad naar die stad verplaatst. Er staan nog vele gebouwen uit de Ottomaanse tijd in de stad, waaronder een twintigtal tombes van Ottomaanse sultans

Bezienswaardigheden in en rondom Bursa
Archeologisch museumAtatürk museumEmir sultan moskeeOrhan Gazi moskeeUlu moskeeYeşil Türbe (de groene türbe, een türbe is een mausoleum)Groene moskeeMuradiye complex (koninklijke graftombes en moskeeën uit de Ottomaanse tijd)

Kahramanmaraş

2009-01-09T13:41:00.000-08:00

Kahramanmaraş, kort ook: Maraş is een stad in Turkije en de hoofdstad van de gelijknamige provincie Kahramanmaraş. De stad ligt in het zuiden van Anatolië, ongeveer 100 km ten noorden van de Syrische grens en 150 km ten oosten van Adana. De stad ligt aan de voet van de Agır en het centrum wordt gevormd door de Trabzon Boulevard en de Atatürk Boulevard die eindigt aan de citadel. Het district Kahramanmaraş telt 465.370 inwoners (2000). Daarvan wonen 326.198 mensen in de stad zelf, de omliggende dorpen tellen in totaal 139.172 inwoners. Het gehele district Kahramanmaraş heeft een oppervlakte van 2.965 km² (bevolkingsdichtheid: 157 inw.km²).

Beknopte Geschiedenis

Kahramanmaraş was de hoofdstad van het Hettitische koninkrijk van Gurgum. Na de Hettieten volgden de Assyriërs als overheersers, die de stad Markasi noemden. Toen de stad deel uitmaakte van het Romeinse rijk heette het Germanicia Caesarea en bij de Byzantijnen heette het Marasion. De opstand tegen de buitenlandse bezetters (Kurtuluş Savaşı) begon in Maraş en verspreidde zich over heel Turkije. De stad won z'n onafhankelijkheid in 12 februari 1922. Hiervoor kreeg de stad op 11 februari 1922 een medaille. Tot 7 februari 1973 heette de provincie Maraş, waarna het hernoemd is tot Kahramanmaraş (Kahraman = held) vanwege de rol die de stad speelde tijdens de onafhankelijkheidsoorlog van Turkije.

Economie

De stad is beroemd om het 'Maraş-ijs' (Maraş Dondurması). Het bedrijf MADO is de belangrijkste producent en is gevestigd op de weg naar Gaziantep. Het ijs wordt gemaakt van o.a. geitenmelk en is erg sterk. Daarnaast wordt de meeste rode peper in Turkije bezorgd door Kahramanmaraş. De stad is ook een belangrijk textielcentrum. Onder meer de Kipaş-holding, İskur, Matesa en Arsan hebben een productieafdeling en/of hoofdkantoor in Kahramanmaraş. Historisch gezien zijn ook de goud-, hout- en koperbewerking van belang. Op het grondgebied van Kahramanmaraş zijn ook stuwmeren aangelegd voor elektriciteitsproductie en irrigatiedoeleinden: het Menzelet-stuwmeer, het Kılavuzlu-stuwmeer, het Sır-stuwmeer, het Berke-stuwmeer en het Ayvalı-stuwmeer.

Universiteit

De Sütçü Imam Universiteit werd opgericht in 1992 als een onderdeel van de Gaziantep Universitesi. In het academiejaar 2002-2003 telde de universiteit 11764 studenten verdeeld over 7 faculteiten. Momenteel wordt de nieuwe Avşar-campus buiten het centrum in gebruik genomen. De universiteit is genoemd naar Sütçü Imam, een oorlogsheld die verantwoordelijk was voor het begin van de opstand tegen de Franse bezetting.

Bezienswaardigheden

De Ceyhan-Brug uit de 14de of 16de eeuw is gelegen op de oude weg tussen Kahramanmaras en Göksun. De brug is 156,60 meter lang en heeft zes bogen. Het Kahramanmaraş Museum is gelegen in het zuiden van de stad naast de weg naar Adana en is geopend in 1975. Er bevinden zich circa 30.000 artefacten. Er zijn drie afdelingen waar archeologische, etnografische en stenen kunstwerken worden voorgesteld. De Ulu Moskee is opgericht in 1496 door Ala üd-Devle en is gelegen in het centrum van de stad aan de Atatürk Boulevard. De citadel is gelegen op een heuveltop in het centrum van de stad. Vermoedelijk dateert ze uit de 1ste of 2de eeuw voor Christus.

Sanli Urfa

2009-01-09T13:35:00.000-08:00

Urfa of Şanlı Urfa (ook aan elkaar geschreven als Şanlıurfa, Turks: şanlı = "glorierijk") (Koerdisch: Riha) is een stad in Zuidoost-Turkije, met een geschatte bevolking van 390.000 inwoners (2004). Vroeger heette de stad Edessa. Ze ligt op een vruchtbare vlakte, aan drie kanten omringd door bergen. Ze vormt de hoofdplaats van de provincie ŞanlıUrfa, met een bevolking van ongeveer anderhalf miljoen mensen 2004). Het dialect dat er gesproken wordt ook Urfa genoemd.

De stad is via grote verkeerswegen verbonden met Gaziantep 150 km naar het westen, met Mardin 250 km naar het oosten, met Diyarbakır 250 km naar het noorden en met Syrië 75 km naar het zuiden.

De economie berust vooral op de landbouw en de veeteelt van de omringende regio; de voornaamste exportproducten zijn boter en wol.

Algemeen

De voornaamste bezienswaardigheid van Urfa is haar oude citadel, gelegen op een van de heuvels boven de stad. Daarnaast zijn ook delen van de oude stadsmuren bewaard, naast fragmenten van de waterbeheersingswerken die hier in de 6e eeuw werden opgetrokken. Islamitische monumenten zijn de 17e-eeuwse madrassa en de moskee van Abd ar-Rahman.
Urfa's eeuwenoud belang ligt bij zijn strategische positie op de pas die de handelsweg tussen Anatolië (Centraal-Turkije) en Noord-Mesopotamië (Noord-Irak) beheerst.
Een groot deel van de inwoners zijn Koerden, naast een belangrijke minderheid van Arabieren.

Geschiedenis

De plaats is al sinds duizenden jaren bewoond; ze werd voor het eerst in het Aramees opgetekend als Urhai. De stad wordt in verbinding gebracht met de aartsvader Abraham.
In de 3e eeuw v. Chr. verovert Alexander de Grote de stad en sticht er een militaire nederzetting en vernoemt haar naar Edessa, de hoofdstad van zijn vaderland Macedonië. In 150 wordt hier het christendom geïntroduceerd en hier zou een van de belangrijkste bisschopszetels van Syrië ontstaan.
In de 3e eeuw ontstond hier het koninkrijkje Osrhoene. Toen Abgar zich in de 3e eeuw als eerste christelijke koning van Edessa liet dopen en veel inwoners van het land zijn voorbeeld volgden, verrezen overal kerken en kloosters, en kon Edessa zich zo reeds vroeg ontwikkelen tot een centrum van godgeleerdheid. Een belangrijke stimulans werd gevormd door de Syrische christenen, met hun beroemde theologische school en zijn vele vermaarde leraren, waaronder Efrem de Syriër.
Algemeen wordt aangenomen dat de oudste christenen van Edessa de nazaten waren van de oergemeente te Jeruzalem. Sommigen van hen zullen zeker contact gehad hebben met mensen die Jezus nog gekend hebben. Edessa wordt wel eens de stad van de apostel Thomas genoemd. Volgens de overlevering zou Thomas opdracht gegeven hebben om aan de Edessenen het evangelie te verkondigen.
In de 7e eeuw viel de stad in handen van het Arabische Rijk.
In 1098 wordt de stad ingenomen door de kruisvaarders in de Eerste Kruistocht. In 1147 worden deze verdreven door de Turkse Seltsjoeken. Daarna zouden de verschillende heersers komen en gaan. In 1637 lijven de Ottomanen de stad bij hun rijk in en kreeg de stad haar huidige naam.

In 1830 komt de stad korte tijd onder de controle van de Egyptische onderkoning Mohammed Ali Pasja. Een vervolging van de Arameestalige christenen in 1916 zorgde ervoor dat de christelijke bevolking van Urfa nu zo goed als verdwenen is.

istanbul

2009-01-09T13:24:00.000-08:00

Istanbul, ook wel Istanboel (Turks: İstanbul, uitspraak [isˈtɑnbul]?; voorheen Byzantium en Constantinopel geheten, in veel Slavische talen vroeger Tsargrad genoemd) is met bijna 8,5 miljoen geregistreerde en een geschat aantal van 3 miljoen niet-geregistreerde inwoners de grootste stad van Turkije. De stad bestaat uit 27 districten, die tezamen de hoofdstad van de gelijknamige provincie Istanbul vormen.

Ligging
De stad heeft een zeer strategische ligging. Ze ligt in het westen van het land, deels in Europa, deels in Azië, en is daarmee de enige stad ter wereld die in twee continenten ligt. De Bosporus, die Europa van Azië scheidt, loopt door Istanbul heen, en komt in het zuiden in de Zee van Marmara en in het noorden in de Zwarte Zee uit. Twee bruggen over de Bosporus in Istanbul verbinden Europa met Azië.

Naam
Voor de herkomst van de Turkse naam Istanbul worden verschillende verklaringen gegeven. Hij zou van het Griekse Constantinoupoulis kunnen zijn afgeleid. Vaker gehoord is de verklaring is dat hij van het Griekse στιν πολιν (stin polin) of εις την πολιν (eis tein polin) ("naar de stad") is afgeleid; in het Byzantijnse rijk werd Constantinopel immers vaak aangeduid als "de Stad".

Nog een verklaring is dat de naam afkomstig is van de ten tijde van de Sultan Mustafa III in vele officiële brieven en documenten gangbare praktijk om Islam bol en af en toe Islam bul te gebruiken [F. Kraelitz, Sitzungsberichte der Akademie der Wissenschaften, 1921, p.45]. Islam bol betekent "Veel Islam" en Islam bul "Vind de Islam" in het Turks.

De naam wordt in het Turks uitgesproken met de klemtoon op de tweede lettergreep. In het Nederlands is de klemtoon op de eerste lettergreep veel gebruikelijker.

Spelling in het Nederlands
Zowel de spellingsvariant 'Istanboel' als 'Istanbul' is volgens de Nederlandse Taalunie correct. Hoewel in het Turks een punt op de 'I' staat, wordt deze in het Nederlands normaal gesproken niet weergegeven. In het Turks is de correcte spelling met punt, omdat de uitspraak van de i zonder punt en de i met punt in die taal, in tegenstelling tot het Nederlands, verschilt.

Heel af en toe treft men de oude naam Constantinopel nog aan. Met name op de verkeersborden in Griekenland.

Bosporus

Kız Kulesi

Kız Kulesi 's nachts

Kabeltrein naar Kabataş aan het Taksimplein

Hagia Sophia

De Blauwe moskee in de wijk Sultanahmet, district Eminönü

De Keizerlijke poort van het Topkapı Paleis

De kloktoren van Dolmabahce paleis

Het fort Roemelië

Kadıköy Bağdat Street

Geschiedenis
Het artikel over Constantinopel geeft een beschrijving van de geschiedenis van de stad. Vroeger heette de stad Byzantium en sinds 330 Constantinopel, in die tijd fungeerde het eerst als hoofdstad van het Romeinse Rijk en vanaf 395 als hoofdstad van het Oost-Romeinse/Byzantijnse Rijk. Vanaf 1453 was het de hoofdstad van het Ottomaanse Rijk. In verschillende hoedanigheden is het dus vele eeuwen lang een van de belangrijkste steden van de wereld geweest. In 1923 heeft het de status van hoofdstad van Turkije moeten afstaan aan Ankara. In 1930 ging de stad officieel İstanbul heten.

Districten (2000)
De Gouden Hoorn en de Bosporus splitsen de stad in feite in drie delen, twee op het Europese continent en één op het Aziatische. Van de twee Europese delen bevat de westelijke helft de oude stad (Constantinopel). Deze is onderverdeeld in de districten Fatih en Eminönü. Verder ten westen en ten noorden hiervan bevinden zich de districten Eyüp, Bayrampaşa, Gaziosmanpaşa, Esenler, Bağcılar, Güngören, Zeytinburnu, Bahçelievler, Bakırköy, Avcılar en Küçükçekmece.

Het gedeelte van de stad oostelijk van de Gouden Hoorn was waar in de Osmaanse tijd de door Venetiaanse handelaren bewoonde wijk Galata lag. Dit is tegenwoordig ingedeeld in het district Beyoğlu. Verder ten noorden en oosten hiervan liggen de districten Şişli, Kağıthane, Sarıyer en Beşiktaş.

Op het Aziatische deel van de stad, tenslotte, bevinden zich de districten Üsküdar, Kadıköy, Beykoz, Ümraniye, Maltepe, Kartal, Pendik, Sultanbeyli en Tuzla.

Adalar is een apart district dat de Prinseneilanden bevat.

Bezienswaardigheden
Topkapi Paleis/Museum
Haghia Sofia (Ayasofia), vroeger kerk, daarna moskee, thans museum.
De stad heeft daarnaast nog imposante moskeeën zoals de Süleymaniye-moskee en de Sultan Ahmetmoskee.
Er zijn diverse synagogen, zoals de Neve Shalom synagoge
Kruidenbazaar naast de Yeni-moskee en de dierenmarkt; in de nabijheid van de Galatabrug.
De Galatatoren
Twee bruggen verbinden de Europese en Aziatische delen van de stad: de Bosporusbrug en de Fatih Sultan Mehmetbrug, genoemd naar Mehmet de Veroveraar.
Over de Bosporus kan men een boottocht maken.
De Prinseneilanden, negen eilanden in de Zee van Marmara, waarvan er 4 bezocht kunnen worden per boot.
De Basilica Cisterne, een 6e eeuwse ondergrondse wateropslagplaats

Universiteiten
Er zijn diverse universiteiten in de stad gevestigd:

İstanbul-universiteit (gesticht in 1453)
Technische Universiteit Istanbul (gesticht in 1773)
Bogazici-universiteit
Bilgi-universiteit
Koç-universiteit
Mimar Sinan-universiteit
Marmara-universiteit
Galatasaray-universiteit
Yıldız technische universiteit
Fatih-universiteit
Dogus-universiteit
Sabancı-universiteit
Yeditepe-universiteit
Kadir Has-universiteit

Luchthavens
Bij Istanbul ligt de internationale luchthaven Atatürk. Recentelijk is er in het district Pendik de tweede luchthaven (Sabiha Gökçen) geopend.

Geboren
Emre Belözoğlu (1980), voetballer
İsmail Cem (1940-2007), journalist en politicus
Bülent Ecevit (1925-2006), politicus
Recep Erdoğan (1954), politicus
Tchéky Karyo (1953), Frans acteur
Elia Kazan (1909-2003), filmregisseur
Arif Mardin (1932-2006), Turks-Amerikaans muziekproducent
Bülent Ersoy (1950), zangeres
Orhan Pamuk (1952), schrijver en Nobelprijswinnaar
Mustafa Sandal (1970), popzanger

Voetbal
De drie grootste Turkse voetbalclubs, Beşiktaş, Fenerbahçe en Galatasaray, komen uit Istanbul. In het Atatürk Olympisch Stadion werd de UEFA Champions League Finale 04/05 gepeeld tussen AC Milan en winnaar Liverpool FC. In het seizoen van 2008-2009 wordt de UEFA Cupfinale in het Şükrü Saracoğlu Stadion van Fenerbahçe gehouden.